Jaki powinien być spadek dachu jednospadowego

Jeszcze niedawno dachy jednospadowe w budownictwie jednorodzinnym stosowano głównie do drewutni, komórek, garaży i innych rodzajów budynków gospodarczych. Teraz wszystko nieoczekiwanie się zmieniło. Do faworytów wysunęły się projekty domów za miastem i domków letniskowych z dachami tego typu. Prosta konstrukcja elegancko wieńczy nietypowe rozwiązania architektoniczne elewacji domów. Dlatego przyciąga uwagę i długo pozostaje w pamięci. Czemu tak się dzieje? Sekret tkwi w cechach tego elementu budynków. Dach jednospadowy należy do typu spadzistego. Ma w swoim arsenale tylko 1 płaszczyznę. Dostępne są dwa warianty wykonania:

• z poddaszem;
• bez niego. Konstrukcja drewnianego dachu jednospadowego może być wykonana z pomieszczeniem poddasza lub bez niego. Różnica polega na konstrukcji systemu krokwiowego dachu. Krokwie nachylone mogą opierać się bezpośrednio na przeciwległych ścianach o wystarczającej różnicy wysokości, albo różnicę wysokości zapewni sam system krokwiowy. Niestety, dachy jednospadowe praktycznie nie są używane w piętrach mansardowych z powodu ich nieefektywności w porównaniu z innymi typami dachów (na piętrze mansardowym powstaje zbyt mała przestrzeń użytkowa).

Dach jednospadowy ma tylko jedną płaszczyznę. Jest też unikalny ze względu na wyjątkowe cechy:

• ma niewielki spadek dla odprowadzania wody i zapobiegania gromadzeniu się śniegu na jej powierzchni. Na specjalistycznych stronach firm budowlanych bez trudu można znaleźć kalkulator spadku dachu jednospadowego;
• ma okapy chroniące elewację i fundament;
• system rynnowy jest umieszczony na samej krawędzi okapu dachu jednospadowego;
• dachy jednospadowe są mniej pracochłonne pod względem nakładu pracy niż płaskie.

Dach jednospadowy bez poddasza słusznie uznawany jest za wyjątkowo atrakcyjne i budżetowe rozwiązanie konstrukcyjne. Ma najprostszy system krokwiowy. Krokwie mogą opierać się na:

• ścianach;
• murłacie. Różnicę wysokości potrzebną do uzyskania optymalnego kąta spadku dachu jednospadowego osiąga się prostą metodą. Ściany wykonuje się o różnej wysokości. To bardzo proste i zrozumiałe nawet dla początkującego w branży budowlanej. Właśnie na nich opiera się krokwie. Następnie wykonuje się jakościowe docieplenie dachu. Algorytm jest nieskomplikowany, najważniejsze to nie zaburzać podstawowych etapów:

1. Montuje się warstwę paroizolacji;
2. Następnie izolację termiczną i membranę hydrowiatroizolacyjną. Lepiej wybierać materiały membranowe. Skuteczniej i pewniej radzą sobie z postawionymi przed nimi zadaniami:
3. Buduje się najpierw łaty. Potem kontrłaty;
4. Układa się wybrane pokrycie dachowe;
5. Jeśli chcesz, wykańcza się od wewnątrz sklejką i wykonuje wykończenie ostateczne. Nie zapominaj, że dolna płaszczyzna dachu jednospadowego jest jednocześnie stropem domu mieszkalnego. Jeśli chcesz zrealizować bezpoddaszowy wariant rozwiązania konstrukcyjnego dla domu jednorodzinnego, to trzeba przewidzieć specjalne kolumny podporowe albo zaprojektować w przyszłym budynku dach z wiązarów trójkątnych. Wariant z poddaszem różni się od poprzedniego tym, że ma strop typu docieplonego. W tym przypadku wszystkie ściany są na jednym poziomie. Prawidłowy spadek dachu jednospadowego w centymetrach uzyskuje się za pomocą szczytu. Niektórzy projektanci sięgają też po klasyczny wariant w postaci różnej wysokości ścian przeciwległych. Strop poddasza w tym przypadku układa się na poziomie niższej ściany. Ta konstrukcja jest dobra tym, że uzyskasz perfekcyjnie równe stropy w pomieszczeniach mieszkalnych. Poddasze będzie chłodne, jeśli nie przemyślisz na etapie projektowania efektywnego docieplenia dachu jednospadowego z poddaszem.

Konstrukcja dachu jednospadowego wymaga obliczenia takich parametrów, jak spadek dachu jednospadowego na metr albo kąt spadku w stopniach. Obliczenie i zaprojektowanie systemu krokwiowego polecamy zlecić wyspecjalizowanym firmom. Zwykle wykonuje się je z materiałów drewnianych. Jest tu wiele niuansów, których pomijać nie polecamy. Materiały na bazie drewna wybieraj bardzo uważnie i odpowiedzialnie. Powinno być nie niższe niż 1 klasy i jakościowo wysuszone. Kosztuje więcej, ale okres użytkowej eksploatacji będzie znacznie dłuższy. Przy obliczaniu krokwi nie można się pomylić z takim wskaźnikiem, jak rozpiętość budynku. Oznacza on odległość między sąsiednimi punktami opory krokwi na ściany. Drewno jest elastycznym materiałem budowlanym. Dlatego może się przeginać. Im większa rozpiętość, tym poważniejsze przegięcie. W efekcie jakość i wytrzymałość dachu jednospadowego znacznie się zmniejsza. Istnieje następująca zależność tego niekorzystnego procesu dla różnych wartości długości rozpiętości:

• do 4,5 m. Nie trzeba martwić się o dodatkowe elementy podporowe. System krokwi lub same krokwie opierają się dokładnie na ścianach domu albo na belce podporowej.
• 4,6–6 m. Trzeba pomyśleć o zastrzałach. Najlepiej też wybrać system krokwiowy na bazie drewnianych wiązarów trójkątnych;
• do 9 m. Zastrzały lub krokwie w tym przypadku trzeba montować z obu stron każdej krokwi;
• 9,1–12 m. Tu sytuację uratują jedynie kolumny pośrodku albo specjalnie zaprojektowane ściany podporowe. Potem na środkowej ścianie podporowej trzeba wykonać konstrukcję ramową. Właśnie na niej montuje się belki podkrokwiowe lub zastrzały. Potem łączy się je już krokwiami;
• od 12 m. Przestrzeń należy podzielić na kilka równych części. Trzeba przewidzieć słupy lub ściany z późniejszym montażem konstrukcji typu ramowego. Tylko bardziej harmonijnie wpisuje się w te projekty, gdzie domy są wąskie. O prawidłowej prostokątnej formie geometrycznej z długością rozpiętości nie większą niż 6 m. Dla budynków szerokich preferowane są inne rodzaje dachów.

Obliczenie każdej konstrukcji, zwłaszcza jeśli jest to budynek mieszkalny, należy zacząć od zebrania maksymalnego wskaźnika obciążenia. Dla dachu jednospadowego trzeba dodatkowo uwzględnić niuanse klimatyczne regionu, w którym mieszkasz. Wszystkie tereny na świecie podzielone są na kilka stref klimatycznych. Wskaźniki obciążenia wiatrem, obciążenia śniegiem oraz roczna ilość opadów w ciepłych sezonach będą się różnić. Prawidłowe obliczenie spadku dachu jednospadowego musi obowiązkowo uwzględniać lokalne obciążenia śniegiem lub wiatrem. Jeśli obciążenia wiatrem są znaczące, spadek trzeba robić jak najmniejszy. Zawsze uwzględniaj lokalną różę wiatrów. Tak dowiesz się, w którym kierunku najczęściej wieją. Niższą krawędź dachu należy umieścić właśnie z zawietrznej strony. Jeśli w regionie cały rok jest wiele opadów atmosferycznych, kąt nachylenia trzeba robić maksymalny. Wybieraj gładkie materiały pokrycia dachowego dla minimalizacji obciążenia dachu i efektywnego odprowadzania opadów. Przy obliczeniach uwzględnia się minimalny i maksymalny kąt nachylenia dla dachu jednospadowego: minimalny (10–12˚) i maksymalny (60˚). Optymalny wariant: 30–35˚. Od tego wskaźnika bezpośrednio zależy wybór materiału na pokrycie dachowe z poprawką na kapitalność budynku i strefę klimatyczną.

Dla dachów jednospadowych najbardziej poszukiwane są:

• twarde materiały sztukowe (eternit). Zakres kąta nachylenia dachu wynosi 22–50˚. Jeśli w Twoim regionie jest wysoki wskaźnik obciążenia śniegiem, lepiej z nich zrezygnować;
• blacha trapezowa. Zakres kąta nachylenia: 12–20˚. Idealna dla śnieżnych regionów świata;
• blachodachówka. Zakres kąta nachylenia — 30–35˚. Nadaje się też tam, gdzie duża ilość opadów atmosferycznych wypada w ciągu roku;
• dachówka bitumiczna (gontowa). Zakres kąta nachylenia — 5–55˚. Nada się tam, gdzie opadów w ciągu roku jest niewiele. Chropowata powierzchnia będzie utrudniać ich zsuwanie się z dachu;
• materiały membranowe i rolowe zgrzewane termicznie. Kąt nachylenia dla dachów jednospadowych — 22˚.

Zalety:

• prostota konstrukcji;
• przekazywany typ obciążenia;
• budżetowy koszt budowy. Wady:
• wymagany jest mocny system rynnowy;
• obowiązkowo trzeba uwzględniać różę wiatrów;
• nie każdemu podobają się domy z takim wariantem dachu. Dlatego nie każdy właściciel wybierze projekt właśnie z takim typem pokrycia dachowego. Wielu preferuje warianty dwuspadowe. Tworzą one mniej problemów i wyglądają bardzo harmonijnie.

Dach jednospadowy — dach o jednej nachylonej płaszczyźnie, opierający się na ścianach o różnej wysokości lub na murłacie. Murłata — belka podporowa ułożona na wierchu ściany, do której mocuje się krokwie. System krokwiowy — nośny szkielet dachu, determinujący jego formę i zdolność do przenoszenia obciążeń. Rozpiętość — odległość między sąsiednimi punktami opory krokwi na ściany. Łaty — pełne lub ażurowe deskowanie na krokwiach pod pokrycie dachowe. Membrana hydrowiatroizolacyjna — materiał membranowy chroniący izolację termiczną dachu przed wilgocią i wiatrem, przy zachowaniu paroprzepuszczalności. Obciążenie śniegiem — obliczeniowy ciężar pokrywy śnieżnej, uwzględniany przy projektowaniu kąta nachylenia i konstrukcji dachu.